BIST 100’te Satış Baskısının Ana Nedeni Netleşiyor: Petrol ve Tahvil Faizlerindeki Hareketler Öne Çıkıyor

Kısaca

BIST 100 için satış baskısının ana nedeni petrol ve tahvil faizi hareketleri olarak öne çıkıyor Küresel piyasalarda sert dalgalanmalar petrol ve faizler üzerinden yön buluyor Borsa ve yatırımcılar için kısa vadeli takip noktaları: petrol seviyesi, ABD tahvil getirileri ve Fed mesajları

Ana mesele

BIST 100’te satış baskısının ana nedeni nedir?

Ne değişti?

BIST 100’te baskı kalıcı çözüm beklenirken petrol ve ABD tahvil faizlerindeki hareketler ön planda

Beni nasıl etkiler?

Okuyuculara piyasa hareketlerini takip etme ve risk yönetimi için ipuçları sunar

Ne oldu?

Güçlü petrol fiyatları (Brent ~105 dolar) ve ABD on yıllık tahvil faizinin %5’i aşması piyasaları baskılıyor.

Neden şimdi?

Gözlenen jeopolitik gerilimler ve politika bekleyişleri nedeniyle risk iştahı zayıflıyor; Fed’in faiz artırımı ihtimali fiyatlara yansıyor.

Neden önemli?

Hisse değerlemeleri ve yatırım kararları bu iki faktörle yönlendiriliyor; özellikle yüksek çarpanlı teknolojik hisseler baskı altında.

Kimler etkileniyor?

• Türkiye’dekı yatırımcılar
• yüksek çarpanlı teknoloji şirketleri
• kıdemli portföy yöneticileri

Sektör ve piyasa etkisi

Enerji, finans ve teknoloji başta olmak üzere çok sayıda sektörde volatilite artabilir

Riskler

• Daha yüksek petrol ve faiz seviyesi baskıyı sürdürürse çok sayıda hisse için değerleme konusunda baskı artar
• Yatırımcılar ani riskten kaçınma davranışına gidebilir
• Küresel likidite akışları olumsuz etkilenebilir

Takip edilmesi gerekenler

• Brent petrolün hareketleri
• ABD 10 yıllık tahvil getirisi ve 30 yıllık faizler
• Fed’in sonraki toplantı mesajları
• ABD–İran/Çin ticaret haberleri

Haberin tamamı

1 Borsa İstanbul bir hisseye açığa satış ve kredili işlem...

Bu sabah küresel piyasaların ana hikayesi çok net: Ticaret savaşı riski bir miktar azaldı, fakat petrol ve tahvil faizleri yeniden en önemli tehdit haline geldi.

Trump–Şi zirvesi büyük bir anlaşma üretmedi. Ticaret ateşkesinin 10 Ocak’a kadar uzatılması önemli bir kazanım; ancak yapay zeka çipleri, Taiwan, tarımsal alımlar, kritik mineraller ve Çin’in İran ile ilişkileri gibi temel sorunlarda somut ilerleme sağlanamadı. Bu nedenle piyasa zirveyi “gerilim artmadı ama kalıcı çözüm de çıkmadı” şeklinde değerlendiriyor.

Buna karşılık Brent petrolün 105 dolar üzerinde kalması, ABD 10 yıllık tahvil faizinin %5’i aşması ve Fed’in ekim ayında yeniden faiz artırabileceği beklentisi bütün riskli varlıkların değerlemesini zorlaştırıyor.

Wall Street dün gün içindeki sert kayıplarını ABD–İran arasında aşamalı bir ateşkes planı üzerinde çalışıldığı haberinin ardından büyük ölçüde geri aldı. S&P 500 %0,03 düşüşle 7.704, Nasdaq %0,01 yükselişle 26.938 ve Dow Jones %0,32 kayıpla 51.349 puandan kapandı. Piyasanın toparlanmasını sağlayan haber, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı yeniden açması ve ABD’nin İran limanlarına uyguladığı ekonomik ablukayı aşamalı kaldırması üzerine kurulu bir plan üzerinde çalışıldığı yönündeki açıklamalardı. Ancak henüz imzalanmış bir anlaşma bulunmadığı için bu fiyatlama son derece hassas

ABD piyasasındaki asıl sorun tahvillerde. On yıllık tahvil faizi %5’in üzerinde, 30 yıllık faiz ise 2004’ten bu yana en yüksek seviyelerine çıktı. New York Fed Başkanı John Williams’ın yıl sonuna kadar bir faiz artışının daha gerekebileceğini söylemesi, ekim toplantısında 25 baz puanlık artış olasılığını yaklaşık %70’e taşıdı.

Bu noktada risk–getiri dengesi değişiyor. ABD tahvili %5’in üzerinde risksiz getiri sunarken, yatırımcı hisse senedinde daha yüksek getiri talep ediyor. Bu da özellikle yüksek çarpanlı teknoloji ve yapay zeka şirketlerinin değerlemelerini baskılıyor. ABD vadeli işlemleri bu sabah hafif ekside. S&P 500 vadelileri yaklaşık %0,15, Nasdaq 100 vadelileri %0,2 ve Dow vadelileri %0,1 geriliyor. Bu görünüm güçlü bir satış dalgasından çok, petrol ve tahvil faizleri nedeniyle yeni pozisyon almakta isteksiz bir piyasaya işaret ediyor.

Asya borsaları, küresel tahvil satışlarına rağmen görece dirençli. Nikkei 225 yaklaşık %0,6 yükselerek 66 bin puana yaklaşıyor. Japon ihracatçı şirketleri zayıf yenden destek buluyor.

Ancak Japon tahvil piyasası çok daha problemli. Japonya 10 yıllık tahvil faizi 4 baz puan artarak %3,115’e çıktı ve 1996’dan bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. ABD’de başlayan tahvil satışı Japonya ve Avrupa’ya yayılıyor. Bu, küresel fonlama maliyetinin yalnızca Fed nedeniyle değil, dünya genelinde yükseldiğini gösteriyor.

Avrupa açısından görünüm giderek daha zor bir dengeye dönüşüyor. Euro Bölgesi ekonomik aktivitesinin beklenenden güçlü kalması ECB’nin ek faiz artırımı yapabileceği beklentisini destekliyor. Diğer taraftan petrolün 105 doların üzerinde bulunması Avrupa’nın enerji faturasını ve enflasyon riskini artırıyor. Bu nedenle Avrupa’da güçlü veri artık doğrudan olumlu fiyatlanmıyor. Güçlü ekonomik aktivite şirket gelirlerini destekliyor; ancak ECB faizlerinin daha uzun süre yüksek kalmasına yol açtığı için hisse çarpanlarını baskılıyor. Euro/dolar yaklaşık 1,14 seviyesinde. Dolar endeksi 101,3 çevresinde ve haftalık bazda yaklaşık %1 yükselişe yönelmiş durumda. ABD tahvillerinin sunduğu yüksek getiri dolara talebi artırıyor. Sterlin de İngiltere Merkez Bankası’nın olası faiz artışı beklentisinden destek bulsa da İngiltere ekonomisindeki zayıf tüketim görünümü bu desteği sınırlıyor

Brent petrol, dün yaklaşık %3 yükselmesinin ardından bu sabah %0,8 gerileyerek 105,75 dolar civarında. WTI ise 90 doların biraz üzerinde seyrediyor. Petrolü yukarı taşıyan gelişme, Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik füze saldırısı ve enerji altyapısına ilişkin risklerin yeniden artması oldu. Buna karşılık ABD– İran arasında aşamalı bir ateşkes planı konuşulması bu sabah fiyatları bir miktar aşağı çekiyor. Petrol piyasası şu anda iki farklı senaryo arasında gidip geliyor: ABD–İran planı ilerler, Hürmüz Boğazı açılır ve Suudi sevkiyatları normalleşirse Brent yeniden 95–100 dolar bandına çekilebilir. Görüşmeler başarısız olur veya enerji altyapısına yeni saldırılar gelirse 110 doların üzeri yeniden gündeme gelebilir.

Ons altın bu sabah yaklaşık 4.270 dolar civarında. Jeopolitik riskler altını desteklese de güçlü dolar ve %5’in üzerindeki ABD tahvil faizi daha ağır basıyor. Altın haftalık kayba yönelmiş durumda. Gümüş yaklaşık 63,3 Dolar seviyesinde. Altında 4.250 dolar ilk önemli destek, 4.300–4.325 ise kısa vadeli direnç alanı. Tahvil faizlerinin yükselmeye devam etmesi durumunda 4.200 dolara doğru düzeltme riski artabilir.

BIST 100 dün %2,74 düşüşle 12.888,33 puandan kapandı. Endeks gün içinde 13.250 puanı görmesine rağmen satışların hızlanmasıyla günü aynı zamanda günün en düşük seviyesinden tamamladı. Bu, teknik açıdan olumsuz bir kapanış şekli. Kapanışın günün en düşük seviyesinde gerçekleşmesi, satışların seans sonunda da devam ettiğini ve yatırımcıların hafta sonu öncesinde risk azaltma eğiliminde olduğunu gösteriyor

BIST tarafında ise 13.000’in kaybedilmesi önemli bir teknik bozulma. Bugün 12.800 desteğinin korunması ve 13.000’in geri alınması kısa vadeli rahatlama sağlayabilir. Ancak kalıcı toparlanmadan söz edebilmek için endeksin 13.250 üzerine çıkması, yükselişin banka ve holdinglere yayılması ve fon kaynaklı zorunlu satışların gerçekten sona ermesi gerekiyor.

Haberin tamamı için kaynak bağlantısını ziyaret edin.

Kaynaklar

• Borsanın Gündemi