Çiğ süt maliyeti eylül ayında 29,34 TL’ye yükseldi; maliyet baskısı büyüyor

Kısaca

Eylül’de çiğ süt maliyeti 29,34 TL’ye çıktı; Ağustos’tan 84 kuruş artış var. Girdi maliyetlerindeki artışa rağmen USK’nin referans fiyatını güncelleme sıklığı 3 ay olması gerekirken 5 aydır güncellenmiyor. Piyasa için olası etkiler: üretici maliyet baskısı ile arz güvenliği ve fiyat istikrarı konuları gündemde kalacak; dikkat edilmesi gereken noktalar ise güncelleme sıklığı ve maliyet kalemlerinin şeffaflığıdır.

Ana mesele

Eylül ayında çiğ süt maliyeti ağustos ayına göre 84 kuruş artarak 29,34 TL oldu.

Ne değişti?

Maliyet artışına yol açan girdi fiyatlarındaki yükseliş ve USK fiyat güncellemelerinin geç kalması sürdürülebilir bir uygulama ihtiyacını gösteriyor.

Beni nasıl etkiler?

Okuyucular, süt ürünleri için daha yüksek maliyetlere bağlı fiyat baskısını hissedebilir.

Ne oldu?

TÜSEDAD’a göre eylül maliyeti ağustosa kıyasla 84 kuruş yükseldi ve 29,34 TL oldu.

Neden şimdi?

Girdi maliyetleri ve özellikle kesif yem ile mazot fiyatlarındaki artışlar mevcut seviyeyi tetikledi.

Neden önemli?

Üretici maliyeti yükselince sürü ve üretim sürdürülebilirliği etkilenebilir; fiyatlar tüketiciye yansıyabilir.

Kimler etkileniyor?

• Üreticiler (bakım, yem ve enerji maliyetleri)
• Tüketiciler (artan süt fiyatları)

Sektör ve piyasa etkisi

Tarım ve gıda sektörü maliyet baskılarıyla fiyat dalgalanmalarına açık

Riskler

• Maliyet baskısının üretici karlılığını zayıflatması
• Fiyatların aşırı zamlanması ve tüketici talebinde düşüş

Takip edilmesi gerekenler

• USK’nin çiğ süt referans fiyatlarının güncellenme sıklığı
• Girdi maliyetlerinin gelecek üç ay içinde nasıl değişeceği

Haberin tamamı

<p>Tüm Süt Et ve Damızlık Sığır Yetiştiricileri Derneği (TÜSEDAD) Maliyet Komisyonu’nun hesaplamalarına göre, eylül ayında sıcak çiğ sütün maliyeti ağustos ayına göre 84 kuruş artarak 29.34 TL’ye yükseldi. Artışta mazot ve kesif yem fiyatlarına gelen zamlar etkili oldu.</p>

<p>TÜSEDAD yönetim kurulu tarafından yapılan açıklamada hesaplamaların 100 baş sağmal üzerinden günlük ortalama 30 litre süt verimi esas alınarak oluşturulan işletme modeli çerçevesinde yapıldığına dikkat çekilerek, “Kesif yem fiyatlarına temmuz ayına göre ağustosta %11 ve ağustos ayı fiyatlarına da eylül ayında %8 zam gelmiştir. Girdi maliyetlerine gelen bu yükselişin yanında reforme inek ve düve kesim fiyatlarında bir değişim olmamıştır. Ülkemizin içinde bulunduğu enflasyonist ortamdan kaynaklı koruyucu hekimlik ve sağlık giderleri de TÜİK verileri dikkate alınarak güncellenmiştir. Gelinen noktada, Ulusal Süt Konseyi tarafından Ekim ayına kadar sabitlenen çiğ süt referans fiyatının gözden geçirilmesi önerimizdir. Nitekim, Bakanlığımız ve Ulusal Süt Konseyi (USK) tarafından düzenlenen Süt Çalıştayı’nda alınan karar gereği Ulusal Süt Konseyi’nin 3 ayda bir çiğ süt satış tavsiye fiyatını güncellemesi gerekmektedir. Ancak 1 Mayıs’tan geçerli olarak ilan edilen fiyat 5 ay boyunca sabit bırakılmıştır” denildi.</p>

<p>Çiğ süt fiyatının üreticinin gerçek maliyetleri temel alınarak belirlenmesi gerektiğinin vurgulandığı açıklamada, şu ifadelere yer verildi: “Maliyet hesabındaki tüm varsayımlar ve kalemler şeffaf biçimde ortaya konulmalıdır. Fiyatlandırma yalnızca bugünü değil, önümüzdeki üç ayı da kapsayacak sürdürülebilir bir yaklaşım içermelidir. TÜFE sepetinde süt ürünlerinin payı sınırlıyken, üretici fiyatını baskılamak tek başına çözüm değildir. Ekim'deki değerlendirmede yalnızca bugünün koşulları değil, yılbaşına kadar uzanacak maliyet riskleri de hesaba katılmalıdır. Aksi halde üreticinin sürü küçültme riski artar. Bu da süt hayvanı varlığını ve dolayısıyla ülkenin süt ve et arzını riske sokar. Bu nedenle çağrımız, üretimin sürekliliğini güvenceye alacak, şeffaf ve gerçek maliyete dayalı bir fiyatlama yaklaşımının benimsenmesidir.”</p>

Kaynaklar

• Ekonomi Gazetesi
• Ekonomim