Çiğ sütte 4,20 liralık makas: Gözler ekim kararında

Kısaca

Olay: Ağustos'ta üretim maliyeti 28,50 TL oldu; mevcut tavsiye fiyatı 24,30 TL. Neden şimdi: yem, enerji ve mazot maliyetlerindeki artış hız kazandı. Sonuç ve izlenecek nokta: fark 4,20 TL; ekim kararları ve politika adımları belirleyici olacak.

Ana mesele

Ağustos ayında üretim maliyeti yükseldi; tavsiye fiyatı ile arasındaki fark büyüyor.

Ne değişti?

Ağustos verileriyle maliyet artışı teyit edildi; fark 4,20 TL oldu.

Beni nasıl etkiler?

Üretici maliyet baskısı, süt arzı ve fiyat politikalarını etkileyebilir.

Ne oldu?

Ağustos'ta üretim maliyeti 28,50 TL olarak hesaplandı.

Neden şimdi?

Temmuzdan Ağustos'a yem fiyatlarındaki yaklaşık yüzde 11’lik artış etkili oldu.

Neden önemli?

Üreticinin eline geçmesi gereken net gelir baskılanıyor; maliyet farkı şiddetleniyor.

Kimler etkileniyor?

• Üreticiler
• Süt kooperatifleri

Sektör ve piyasa etkisi

Üretim maliyetleri yükseldi; süt arzında dalgalanma ve fiyat baskısı olası

Riskler

• Fiyat baskısının sürmesi
• Üretici gelirlerinin düşmesi
• Tedarik zinciri etkileri

Takip edilmesi gerekenler

• Ekim kararları
• TÜSEDAD güncellemeleri
• Kamu politikası tedbirleri
• mazot ve yem maliyet hareketleri

Haberin tamamı

Üreticinin maliyet hesabı yeniden yukarı döndü. Temmuzda 26,87 TL olan litre başı sıcak çiğ süt maliyeti ağustosta 28,50 TL’ye çıktı. Mevcut 24,30 TL tavsiye fiyatla fark açılırken sektör şimdi USK’nin ekim değerlendirmesine odaklandı.Tüm Süt, Et ve Damızlık Sığır Yetiştiricileri Derneği’nin ağustos ayı çalışmasına göre bir litre sıcak çiğ sütün üretim maliyeti 28,50 TL’ye yükseldi.Derneğin hesaplamasında temmuz ayında maliyet 26,87 TL seviyesindeydi.

Böylece litre başına maliyet bir ayda 1,63 TL arttı.TÜSEDAD, maliyet hesabını 100 baş sağmal hayvan bulunan ve hayvan başına günlük ortalama 30 litre süt veriminin esas alındığı işletme modeli üzerinden yapıyor.Yem fiyatındaki artış belirleyici olduAğustos ayındaki maliyet artışının en önemli nedenlerinden biri yem fiyatlarındaki yükseliş oldu.TÜSEDAD verilerine göre kesif yem fiyatları bir önceki aya göre yaklaşık yüzde 11 arttı.

Mazot fiyatındaki yükseliş de üretim giderlerini yukarı taşıyan kalemler arasında yer aldı.Dernek, hayvan kesim fiyatlarındaki artışın işletme gelirine katkı sağladığını ancak bunun yem maliyetlerindeki yükselişi karşılamaya yetmediğini belirtti.Tavsiye fiyatı 24,30 TL'de kaldıUlusal Süt Konseyi, çiğ inek sütü tavsiye satış fiyatını 1 Mayıs 2026’dan itibaren litre başına net 24,30 TL olarak belirlemişti.Fiyat, yüzde 3,6 yağ ve yüzde 3,2 protein içeriğine sahip çiğ inek sütü için ve çiğ süt desteği hariç olmak üzere üreticinin eline geçmesi tavsiye edilen tutarı ifade ediyor.Soğutma, nakliye ve diğer cari giderlerin üretici örgütü tarafından karşılanması durumunda litre başına 1,80 TL ilave ödeme yapılması da tavsiye ediliyor.Konsey temmuz ayında yaptığı değerlendirmede fiyatı değiştirmedi ve 24,30 TL seviyesinin devamına karar verdi.İki rakam arasındaki fark 4,20 TLTÜSEDAD’ın 28,50 TL’lik ağustos üretim maliyeti ile mevcut 24,30 TL’lik tavsiye fiyat karşılaştırıldığında litre başına 4,20 TL’lik fark ortaya çıkıyor.TÜSEDAD Başkanı Müslüm Doğru da artan girdi maliyetlerine dikkat çekerek çiğ süt tavsiye fiyatının güncellenmesi gerektiğini belirtti.Sektör temsilcilerinin üzerinde durduğu temel sorun, üretim maliyetlerindeki artışın satış fiyatına aynı hızda yansımaması.

Yem, enerji, akaryakıt ve diğer işletme giderlerindeki yükseliş sürdükçe üretici tarafındaki fiyat baskısının da devam etmesi bekleniyor.Ekim ayında fiyat yeniden değerlendirilecekÇiğ süt sektöründe şimdi gözler Ulusal Süt Konseyi’ne çevrildi. Konsey, 16 Temmuz’da yayımladığı resmî açıklamada mevcut 24,30 TL’lik fiyatın devamına karar verirken çiğ inek sütü tavsiye satış fiyatının ekim ayında yeniden değerlendirileceğini duyurdu.Henüz yeni bir tavsiye fiyat açıklanmış değil.

Bu nedenle fiyatın ne kadar değişeceği ya da mevcut seviyede kalıp kalmayacağı konusunda kesinleşmiş bir karar bulunmuyor.TÜSEDAD tarafı ise yeni dönemde artan üretim maliyetlerinin dikkate alınmasını istiyor. Ağustos maliyetinin 28,50 TL’ye çıkması, ekim ayında yapılacak değerlendirme öncesinde üretici ile mevcut tavsiye fiyat arasındaki farkı yeniden sektörün ana gündemine taşıdı.

Kaynaklar

• Dünya