DTÖ yerine serbest ticaret ağının küresel ekonomi üzerindeki etkisi ve potansiyel küçülme senaryoları

Kısaca

Rapor üç senaryo üzerinden simülasyonlar sunuyor; serbest ticaret ağının büyüme yerine küçülmeye yol açabileceği öne sürülüyor Küresel GSYH 6,9 ve küresel ihracat 26,9 azalabilir; Jeopolitik bloklar farklı sonuçlar çıkarabilir Piyasa ve şirketler için varyasyonlar iş birliği stratejileri ve tedarik zinciri esnekliği gerektirir

Ana mesele

DTÖ yerine serbest ticaret anlaşmaları ağının kurulması küresel GSYH’yı 6,9, küresel ihracatı 26,9 küçültebilir

Ne değişti?

Rapor, alternatif üç düzene göre simülasyon sonucunu ortaya koyuyor

Beni nasıl etkiler?

Uluslararası ticarete bağımlı firmsaların maliyet ve satış baskıları artabilir

Ne oldu?

DTÖ yerine serbest ticaret ağlarının kurulması olasılığı vurgulanıyor

Neden şimdi?

Küresel ticaret sistemi kritik kavşakta; politikalar etkili ölçüde değiştirilmekte

Neden önemli?

Küresel refah ve bölgesel paylaşımlar değişebilir; iş dünyası kararlarını etkiler

Kimler etkileniyor?

• Küresel firmalar ve tedarik zinciri paydaşları
• Ülkeler ve bölge politikaları
• İmalat ve hizmet sektörleri çalışanları
• Yatırımcılar

Sektör ve piyasa etkisi

Uluslararası ticaret ve enerji/finans sektörü üzerinde baskı ve adaptasyon gereği

Riskler

• Birlikten çıkış veya parça bloklar arasında gerilim artışı
• Küresel talebin düşmesi
• Ticaret maliyetlerinin artması

Takip edilmesi gerekenler

• Gümrük düzenlemeleri
• Serbest ticaret görüşmelerinin ilerlemesi
• Küresel GSYH ve ihracat verileri
• Tedarik zinciri riskleri

Haberin tamamı

<p><strong>HÜSEYİN GÖKÇE/ANKARA</strong></p>

<p>Dünya Ticaret Örgütü’nün Ticaret Raporu 2026 üzerine bir değerlendirme hazırlayan TEPAV Ticaret Çalışmaları Merkezi Direktörü Bozkurt Aran, küresel ticaret sisteminin kritik bir kavşakta olduğunu söyledi. DTÖ üyesi 166 ülkenin anlaşması gereken alanları ve hareketsizliğin ekonomik maliyetlerini ortaya koyan raporun ana tezinde DTÖ’nün gümrük tarifelerini azaltıp, ticaret politikasının öngörülebilirliğini artırarak dünya ekonomisinin olağanüstü ölçüde bütünleşmesinin sağlandığının altı çiziliyor. Aran’a göre raporda sürecin aynı zamanda ticari sürtüşmeleri daha karmaşık hale getirdiği de ileri sürülürken, gelişmiş ülkelerin iç düzenlemelerinin küresel ticaretin merkezinin aşınmasına neden olduğu vurgulanıyor.</p>

<p><img style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" src="/storage/uploads/0/0/0/6ab4b65080ef3-1790228048.png" alt="" width="393" height="216" /></p>

<h2>Kazanımlar eşit dağıtılmadı </h2>

<p>Rapora göre kazanımlar eşit olarak dağıtılmadı. En az gelişmiş ülkelerin dünya ticaretindeki payı yüzde 1’in altında ve bu ülkelerin imalat/hizmet maliyetleri yüksek gelirli ülkelerin yüzde 50 üzerinde seyrediyor. Rapor, ticaretin toplam refaha etkisini ortaya koyarken, ülke, bölge, firmalar ve çalışanlar arasında dağılım sorunu olduğunu da kabul ediyor. Raporda 2050 yılına kadar alternatif üç düzene göre de simülasyon yapılmış. Buna göre DTÖ yerine serbest ticaret anlaşmaları ağının bulunması halinde küresel GSYH yüzde 6.9, küresel ihracat ise yüzde 26.9 azalacak. Jeopolitik bloklara ayrılmış dünyada ise küresel GSYH yüzde 5.1, küresel ihracat ise yüzde 18.6 azalıyor. Buna güçlendirilmiş çok taraflı iş birliği sağlanması halinde ise küresel GSYH yüzde 2.9, küresel ihracat ise yüzde 17.9 artıyor.</p>

Kaynaklar

• Ekonomi Gazetesi