Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyat aksaklıkları küresel gıda maliyetlerinde baskı oluşturarak tahıl fiyatlarını artırabilir

Kısaca

Hürmüz Boğazı yüzünden gübre arzı yaklaşık yüzde 40 azaldı; küresel hacim 2,7 milyon ton çekildi ve tahıl fiyatlarında artış riski yüzde 80’e varabilir. ICC ve diğer aktörler, mevcut koşulların sürmesi halinde temel gıda ürünlerinde ciddi fiyat artışları bekliyor. Gübre ve gıda maliyetlerindeki baskı Türkiye ile küresel piyasalarda kısa-orta vadede dikkatle izlenecek bir gelişme.

Ana mesele

Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyat aksamaları küresel gübre ve gıda fiyatında baskı oluşturabilir

Ne değişti?

Tahıl fiyatlarındaki artışın olası yüzde 80 seviyesine varabileceği uyarısı öne çıktı

Beni nasıl etkiler?

Gıda maliyetleri yükselirse tüketici ve işletmeler için maliyet baskısı artar

Ne oldu?

Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatlar aksıyor; küresel gübre ve tarımsal girdilerin arzı daraldı.

Neden şimdi?

İran-ABD gerilimi ile ilişkilendirilerek sevkiyat engelleri sürüyor; küresel ticaret etkileniyor.

Neden önemli?

Gıda güvenliği ve maliyetler, hem tüketiciyi hem de tarım sektörünü doğrudan etkiliyor.

Kimler etkileniyor?

• Gübre ithalatına yeterince bağımlı ülkeler
• Gıda üreticileri ve tedarik zinciri oyuncuları

Sektör ve piyasa etkisi

Gıda ve tarım maliyet baskısı ile tarımsal ürün fiyatları yükseliş baskısı altında kalır.

Riskler

• Fiyat dalgalanmalarının süresi uzayabilir
• Kırılgan ülkelerde güvenlik ve enerji maliyetleri artabilir

Takip edilmesi gerekenler

• Gübre ithalatı ve enerji maliyetlerindeki değişimler
• Tahıl ve tarım ürünleri fiyatlarında yeni hareketler

Haberin tamamı

Hürmüz Boğazı'nda devam eden sevkiyat aksaklıklarının küresel gıda fiyatları üzerinde yeni bir baskı oluşturabileceği belirtildi.Uluslararası Ticaret Odası (ICC) Genel Sekreteri John Denton, Wall Street Journal'a (WSJ) yaptığı açıklamada, İran ile ABD arasında aylardır devam eden gerilimin Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirilen ticareti olumsuz etkilediğini söyledi.Denton, piyasalarda dikkatlerin büyük ölçüde petrol fiyatlarındaki yükselişe çevrildiğini ancak küresel ekonomi açısından önemli risklerden birinin gübre piyasasında ortaya çıktığını ifade etti.Küresel gübre sevkiyatının üçte biri Hürmüz'den geçiyorBirçok ülkenin gübre ve doğal gaz gibi tarımsal üretim açısından kritik girdilerin ithalatında Hürmüz Boğazı'na bağımlı olduğuna dikkat çeken Denton, küresel gübre sevkiyatlarının yaklaşık üçte birinin bu güzergâhtan geçtiğini belirtti.Boğazdaki sevkiyat kesintileri nedeniyle piyasadaki kullanılabilir gübre kapasitesinin yaklaşık yüzde 40 azaldığını aktaran Denton, küresel arzdan 2,7 milyon tonluk hacmin çekildiğini kaydetti.Gübre arzında yaşanan daralmanın üretim maliyetlerini artırarak tarımsal üretim ve gıda fiyatları üzerinde baskı oluşturabileceği belirtiliyor.Tahıl fiyatlarında yüzde 80 artış riskiBirleşmiş Milletler bünyesinde Hürmüz Boğazı'ndaki soruna çözüm bulmak amacıyla oluşturulan görev gücünde de yer alan Denton, mevcut koşulların devam etmesi halinde temel gıda ürünlerinde ciddi fiyat artışları yaşanabileceği uyarısında bulundu.Denton, tahıl fiyatlarında yüzde 80'e varan artış görülebileceğini ifade etti.Yüksek gıda fiyatlarından ilk aşamada gelişmekte olan ve yükselen ekonomilerin daha fazla etkilenebileceği belirtilirken, gübre ihtiyacının yaklaşık yüzde 90'ını ithalatla karşılayan Filipinler gibi ülkelerin arz kesintilerine karşı daha kırılgan olduğu kaydedildi.Küresel tarımda riskler artıyorICC, Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmelerin küresel tarım ve gıda arzı üzerindeki tek risk olmadığına da dikkat çekti.Rusya-Ukrayna savaşının Karadeniz üzerinden gerçekleştirilen sevkiyatlar üzerinde oluşturduğu baskının sürdüğü belirtilirken, El Nino kaynaklı olumsuz hava koşullarının da tarımsal üretimi tehdit ettiği ifade edildi.

Kaynaklar

• Dünya