IEA'nın rezerv hamlesi petrol fiyatlarını düşürmedi: Brent ve WTI haftalık yükseliş sürüyor

Kısaca

Brent petrol 105,21 dolar, WTI 97,20 dolar seviyesinde; haftalık yükselişler sürüyor IEA, 20 milyon varilden fazla dizel yakıtı piyasaya sürmeyi kabul etti; bu müdahale fiyatları düşürmede sınırlı kaldı Hürmüz Boğazı ve Orta Doğu riskleri, arz darboğazı endişelerini güçlendiriyor; piyasa yakından izleniyor

Ana mesele

Enerji piyasalarında arz endişeleri sürüyor; IEA'nın rezerv müdahalesi fiyatları düşürmede yetersiz kaldı

Ne değişti?

Arz endişeleri ve Orta Doğu riskleri, petrol fiyatlarındaki hareketliliği artırıyor

Beni nasıl etkiler?

Okuyucular enerji maliyetleri ve enflasyon beklentileri üzerinde etkileri görecek

Ne oldu?

Brent 105,21 dolar, WTI 97,20 dolar olarak kapandı; haftalık yükselişler kaydedildi.

Neden şimdi?

IEA’nın dizel yakıt müdahalesi piyasalara rağmen arz endişelerini azaltamadı; Orta Doğu riskleri etkili olmaya devam ediyor.

Neden önemli?

Toparlanma süreci sürdüğü için petrol fiyatları tüketici ve üretici maliyetlerini doğrudan etkiliyor.

Kimler etkileniyor?

• Petrol piyasası oyuncuları
• Enerji yoğun sektörler
• Tüketiciler ve konut/ulaşım maliyeti etkilenebilir

Sektör ve piyasa etkisi

Enerji arzı ve yan ürün maliyetlerinde dalgalanma olasıdır

Riskler

• Arz tedarikinde kesinti riski
• Jeopolitik risklerin artması
• Piyasada aşırı volatilite

Takip edilmesi gerekenler

• Hürmüz Boğazı ve Orta Doğu gelişmeleri
• Sektörel enerji talep verileri
• İkinci seviye üretici haberleri
• Resmi müdahalelerin zamanlaması

Haberin tamamı

Brent petrolün vadeli varil fiyatı, cuma günü TSİ 08.25 itibarıyla 71 sent gerileyerek 105,21 dolara indi. Böylece fiyatlardaki düşüş yüzde 0,67 olarak kaydedildi.

ABD'nin Batı Teksas türü (WTI) ham petrolünün vadeli varil fiyatı da 77 sentlik düşüşle 97,20 dolara geriledi. WTI'daki günlük kayıp yüzde 0,79 oldu.

Günlük düşüşlere rağmen iki gösterge de haftalık bazda yükselişini sürdürüyor. Brent petrol hafta başından bu yana yüzde 0,44 değer kazanırken WTI'daki artış yüzde 5,81'e ulaştı. ABD'de kasırga nedeniyle üretimin durması ve ham petrol stoklarındaki sert gerileme, WTI fiyatının perşembe günü yüzde 3'ten fazla yükselmesinde etkili olmuştu.

IEA'dan 20 milyon varili aşan yakıt hamlesi

Uluslararası Enerji Ajansı, perşembe günü piyasaya 20 milyon varilden fazla dizel yakıt sunulması konusunda anlaşmaya vardı. Karar, mart ayında duyurulan ve arzı artırarak yükselen fiyatları kontrol altına almayı amaçlayan rekor büyüklükteki acil durum rezervi planının devamı niteliğini taşıyor.

Ancak rezervlerin piyasaya sunulması, arz endişelerini ortadan kaldırmaya yetmedi. Yatırımcılar, özellikle Orta Doğu'daki gelişmelerin petrol üretimi ve sevkiyat üzerindeki etkilerini yakından izlemeyi sürdürüyor.

Hürmüz Boğazı'ndaki riskler fiyatları destekliyor

ING analistleri, cuma günü yayımladıkları değerlendirmede Orta Doğu'daki belirsizliğin ve Hürmüz Boğazı üzerinden petrol taşımacılığının geleceğine ilişkin kaygıların fiyatlara önemli bir risk primi eklediğini belirtti.

Analistlere göre piyasanın bölgeden petrol akışının yeniden güçleneceğine güvenebilmesi için ABD ile İran arasında bir anlaşmaya varılması gerekiyor.

Gemi takip şirketi Kpler'in verileri de sevkiyattaki aksamanın boyutunu ortaya koyuyor. Hürmüz Boğazı'ndan günlük ortalama petrol taşımacılığı, 13 Ekim'e kadar uzanan yedi günlük dönemde 11,62 milyon varil olarak hesaplandı. Bu miktar, günlük 17,15 milyon varil düzeyindeki referans seviyenin yaklaşık yüzde 68'ine denk geliyor.

Kpler analistleri, perşembe günkü değerlendirmelerinde İran'ın yoğunlaşan saldırılarının Körfez'deki ham petrol akışını önemli ölçüde azalttığına dikkat çekti. Kapsamlı bir siyasi uzlaşma sağlanmaması halinde boğazdaki sevkiyatın toparlanmasının yavaş ve kesintili olabileceği öngörüsünde bulunuldu.

Bölgedeki saldırılar tedarik kaygılarını artırıyor

Son 10 günde Hürmüz Boğazı çevresinde yoğunlaşan saldırılar, küresel petrol arzına ilişkin endişeleri yeniden gündeme taşıdı. İran, saldırıların ABD'nin limanlarına yönelik ablukasına ve geçen ay uygulamaya koyduğu daha sıkı yaptırımlara karşılık olarak artırıldığını bildirdi.

Bölgedeki gerilim Yemen'e de yayıldı. İran destekli Husiler, perşembe günü Yemen'in güneyindeki Aden kentinde bulunan başkanlık sarayı kompleksine füze saldırısı düzenledi. Saldırıda iki muhafız hayatını kaybetti. Suudi Arabistan öncülüğündeki Yemen koalisyonu da çatışmaların tırmandığı süreçte Suudi altyapısına yönelik çok sayıda saldırının ayrıntılarını paylaştı.

Petrol fiyatlarında kalıcı düşüş için gerilimin azalması gerekiyor

Haitong Futures, cuma günü yayımladığı değerlendirmede petrol fiyatlarının önceki işlem seansında gece boyunca yükselmesini, yatırımcıların alınan arz önlemlerini yeterli bulmadığının bir işareti olarak yorumladı.

Şirkete göre petrol piyasasında kalıcı bir rahatlama sağlanması için Orta Doğu'daki gerilimin düşmesi gerekiyor. Acil durum rezervlerinin devreye alınması kısa vadede arzı destekleyebilse de bölgedeki çatışmaların ve Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyat risklerinin devam etmesi, petrol fiyatları üzerindeki baskının sürmesine neden oluyor.

Kaynaklar

• Forbes Türkiye