İmalat PMI eylülde geriledi: talep zayıflaması ve maliyet baskıları üretim üzerinde baskı kurdu

Kısaca

İmalat PMI eylülde geriledi; yeni siparişler ve ihracat talebi zayıflarken, üretim düşüşü derinleşti. Girdi maliyetlerindeki artış, nihai ürün fiyatları üzerinde baskı oluşturdu ve tedarik zincirindeki gecikmeler yayıldı. Gelecek dönemde izlenecek odaklar arasında talep toparlanması ve maliyet kontrolü ile politik belirsizliklerin etkilerini azaltma yer alacak.

Ana mesele

İmalat talebindeki zayıflama ve maliyet baskılarının baskınlığı, eylülde üretimi düşüren bir kırılma işareti oluşturuyor

Ne değişti?

Üretimdeki düşüş istikrarlı görünürken, gıda ürünlerinde üretim artışı devam etti

Beni nasıl etkiler?

Maliyet baskılarının enflasyona yansıması ve üretim dinamiklerindeki belirsizlik, işletmelerin yatırım kararlarını baskılayabilir

Ne oldu?

Eylülde imalat sektörü üretim ve siparişlerde düşüş yaşadı.

Neden şimdi?

Talepteki zayıflık ve yükselen girdi maliyetleri etkisi sürüyor.

Neden önemli?

Toparlanma sinyalleri sınırlı kaldı ve maliyet baskıları kârlılığı zorluyor.

Kimler etkileniyor?

• İmalat şirketleri
• Tedarik zinciri aktörleri
• Çalışanlar

Sektör ve piyasa etkisi

Üretimde düşüş ve maliyet baskıları bazı sektörlerin ihracat ve üretim performansını baskılayabilir.

Riskler

• Maliyet baskılarının sürdürülebilirlik riski
• Talep toparlanmasının gecikmesi
• Tedarik zinciri kırılganlıkları

Takip edilmesi gerekenler

• Yeni siparişlerdeki toparlanma sinyali
• Girdi maliyetlerinin fiyatlara yansıması
• Jeopolitik belirsizliklerin etkisi
• İç talepte politika etkileri

Haberin tamamı

İmalat sektöründe faaliyet koşulları son iki buçuk yıldır aylık bazda bozulma gösteriyor. Eylülde yeni siparişlerdeki düşüş önceki aya göre biraz daha hızlandı. Uluslararası talebin zayıf kalması nedeniyle yeni ihracat siparişleri de geriledi.

Talepteki zayıflık, üretim üzerinde de baskı oluşturdu. İmalatçılar eylülde üretimi üst üste dördüncü ay azalttı. Üretimdeki düşüş ağustosa kıyasla daha belirgin oldu.

Şirketler siparişlerdeki yavaşlamaya uyum sağlamak amacıyla istihdam, satın alma faaliyetleri ve stoklarını da azalttı.

Maliyet baskısı arttı

Ortadoğu’daki savaşın etkisiyle yakıt, petrol ve taşımacılık maliyetlerinde yaşanan artış, üreticilerin girdi maliyetlerini yükseltti. Ham madde fiyatlarındaki artışın da etkisiyle girdi fiyatları enflasyonu eylülde son dört ayın en yüksek seviyesine çıktı.

Yükselen maliyetlerin ürün fiyatlarına yansıtılmasıyla nihai ürün fiyatları enflasyonu da dört ayın zirvesine ulaştı.

Deniz taşımacılığındaki gecikmeler ve bazı malzemelerde yaşanan tedarik sorunları da teslimat sürelerinin uzamasına neden oldu.

S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, Türk imalat sektörünün eylülde de Ortadoğu’daki savaşın etkilerini hissettiğini belirtti. Harker, üçüncü çeyrekte görünümün önemli ölçüde değişmediğini ve jeopolitik belirsizliğin büyümeyi sınırlamaya devam ettiğini söyledi. Bununla birlikte, PMI’ın üçüncü çeyrek ortalamasının ikinci çeyreğin biraz üzerinde olmasının toparlanmaya yönelik temkinli sinyaller verdiğini ifade etti.

10 sektörden dokuzunda üretim geriledi

İSO Türkiye Sektörel PMI verilerine göre, eylülde takip edilen 10 sektörün dokuzunda üretim yavaşladı. Üretimini artıran tek sektör gıda ürünleri oldu. Gıda sektöründe üretim yedi ay sonra ilk kez yükseldi.

Üretimdeki en belirgin düşüş ise kimyasal, plastik ve kauçuk ürünleri sektöründe görüldü. Yeni siparişleri artan tek sektör de gıda ürünleri olurken, en hızlı gerileme ağaç ve kağıt ürünlerinde yaşandı.

Yeni ihracat siparişlerinde ise gıda ürünlerinin yanı sıra kara ve deniz taşıtları sektörü de büyüme bölgesine geçti.

İstihdam tarafında yalnızca iki sektörde artış kaydedildi. Kara ve deniz taşıtları sektöründe çalışan sayısı beşinci ayda da yükselirken, elektrikli ve elektronik ürünler sektöründe istihdam son üç ayda ikinci kez arttı. İstihdamdaki en belirgin düşüş ağaç ve kağıt ürünlerinde gerçekleşti.

Satın alma faaliyetleri ise ağustosta tüm sektörlerde gerilemesinin ardından eylülde üç sektörde arttı. En güçlü artış gıda ürünlerinde görüldü.

Girdi maliyetlerindeki yükseliş sektörlerin büyük bölümünde devam ederken, maliyet artışının en hızlı olduğu sektör kara ve deniz taşıtları oldu. Nihai ürün fiyatlarında en sert artış ana metal sanayisinde, en sınırlı yükseliş ise giyim ve deri ürünlerinde kaydedildi.

Kaynaklar

• Forbes Türkiye