İstanbul’un toplam hanehalkı tüketiminde payı ve konut-kira kaleminin yükselişi dikkat çekiyor

Kısaca

İstanbul’un toplam tüketimde payı 25,6. Konut ve kira payı yüzde 29,6’ya çıktı. Ege’nin payı 14,5; Akdeniz 12,6 olarak sıralandı; Kuzeydoğu Anadolu en düşük payı gördü. Konut-kira başta olmak üzere konut maliyetleri, İstanbul’da en belirgin harcama kalemi olarak öne çıkıyor.

Ana mesele

İstanbul’un toplam tüketim içindeki payıyle konut ve kira harcamalarındaki yüksek payı sürüyor.

Ne değişti?

İstanbul’un konut ve kira payı toplam tüketim içindeki en büyük kalem oldu: yüzde 29,6; İstanbul’un toplam tüketim payı ise yüzde 25,6 olarak kaydedildi.

Beni nasıl etkiler?

İş dünyası, konut maliyetleriyle ilgili kararları etkileyebilir ve İstanbul’a odaklı stratejileri önceliklendirilebilir.

Ne oldu?

TÜİK’in bölgesel hanehalkı tüketim harcaması verileri İstanbul’un toplam payını ve konut/kira kalemindeki baskıyı gösterdi.

Neden şimdi?

Veriler 2023–2025 bütçe verileriyle bir araya getirilerek hesaplandı; bölgesel farklar güncel tüketim kalıplarına işaret ediyor.

Neden önemli?

Konut maliyetleri üzerinde İstanbul odaklı yükseliş, tüketim dinamiklerini ve perakende/ hizmetler sektörünü etkileyebilir.

Kimler etkileniyor?

• İstanbul’da konut ve kira harcaması yapan hanehalkları
• Konutla ilişkili hizmet sağlayıcılar
• Perakende ve hizmet sektörü oyuncuları

Sektör ve piyasa etkisi

Konut ve kira harcamalarının yüksek payı, İstanbul odaklı konut piyasası ve ilgili hizmetlere talebi etkileyebilir.

Riskler

• Konut maliyetlerinde sürpriz artışlar
• Gelir dağılımı baskısı büyüyebilir
• Bölgesel talep dalgalanmaları riskleri artar

Takip edilmesi gerekenler

• İstanbul’daki konut-kira harcamalarındaki değişim trendi
• İstanbul ve diğer bölgelerdeki tüketim kalemlerinin payları
• Konut maliyetlerine dair politika ve faiz yönlendirmeleri

Haberin tamamı

TÜİK, 2025 yılı Bölgesel Hanehalkı Tüketim Harcaması istatistiklerini açıkladı. Bölgesel sonuçların hesaplanmasında 2023, 2024 ve 2025 yıllarına ait Hanehalkı Bütçe Araştırması verileri bir araya getirildi.

Verilere göre, Türkiye’deki toplam hanehalkı tüketim harcamalarının yüzde 25,6’sı İstanbul’da gerçekleşti. İstanbul’u yüzde 14,5 ile Ege, yüzde 12,6 ile Akdeniz bölgesi izledi.

Tüketim harcamalarındaki payın en düşük olduğu bölge yüzde 1,4 ile Kuzeydoğu Anadolu oldu. Ortadoğu Anadolu yüzde 2,5, Doğu Karadeniz ise yüzde 2,8 pay aldı.

Eğitim ve restoran harcamalarında İstanbul ağırlığı

İstanbul, harcama gruplarının Türkiye genelindeki bölgesel dağılımında tüm kategorilerde ilk sırada yer aldı. Eğitim hizmetleri harcamalarının yüzde 38,3’ü İstanbul’da yapılırken lokanta ve konaklama hizmetlerindeki payı yüzde 32,2 oldu.

Konut ve kira harcamalarının yüzde 28,4’ü, eğlence, spor ve kültür harcamalarının ise yüzde 27,3’ü İstanbul’da gerçekleşti.

Toplam tüketim harcamalarından aldığı pay bakımından ikinci sırada bulunan Ege Bölgesi, bazı harcama gruplarında da öne çıktı. Türkiye genelindeki alkollü içecekler ve tütün ürünleri harcamalarının yüzde 17,9’u, sağlık harcamalarının yüzde 15,9’u Ege’de yapıldı. Mobilya ve ev eşyaları ile eğlence, spor ve kültür harcamalarında bölgenin payı yüzde 15,5 olarak hesaplandı.

Kuzeydoğu Anadolu’nun Türkiye genelindeki gıda ve alkolsüz içecekler ile alkollü içecekler ve tütün harcamalarındaki payı yüzde 1,9 oldu. Giyim ve ayakkabı harcamalarındaki payı ise yüzde 1,8 seviyesinde kaldı.

Ortadoğu Anadolu’nun gıda, giyim ve ayakkabı ile bilgi ve iletişim harcamalarındaki payı yüzde 3,4 olarak kaydedildi. Mobilya ve ev eşyası harcamalarındaki payı yüzde 2,9 oldu.

Konut ve kira giderlerinin en yüksek payı İstanbul’da

Bölgelerin kendi içindeki harcama dağılımı incelendiğinde, konut ve kira, ulaştırma ile gıda ve alkolsüz içecekler tüm bölgelerde en büyük harcama kalemleri arasında yer aldı.

Konut ve kira giderlerinin toplam tüketim harcamalarına oranı İstanbul’da yüzde 29,6’ya ulaştı. Bu kaleme en düşük payı ayıran bölge ise yüzde 22,1 ile Kuzeydoğu Anadolu oldu.

Ulaştırma harcamalarının bütçedeki payı Batı Marmara’da yüzde 23,3 ile en yüksek seviyeye çıktı. Güneydoğu Anadolu’da ise bu oran yüzde 16,5 olarak belirlendi.

Gıda ve alkolsüz içeceklerin toplam harcamalar içindeki ağırlığı, Güneydoğu Anadolu’da yüzde 27,1’e yükseldi. İstanbul’da aynı kalemin payı yüzde 14,2’de kaldı.

İstanbul, Ankara ve İzmir öne çıktı

İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflaması (İBBS) 2. Düzey verilerine göre, Türkiye’deki toplam hanehalkı tüketim harcamalarının yüzde 25,6’sı İstanbul’da gerçekleşti. Ankara yüzde 8,3 ile ikinci, İzmir yüzde 6,5 ile üçüncü sırada yer aldı.

Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu ve Yalova’yı kapsayan bölgenin toplam tüketim harcamalarındaki payı yüzde 5,7 oldu.

En düşük pay ise yüzde 0,5 ile Ağrı, Kars, Iğdır ve Ardahan’ı kapsayan bölgede görüldü. Kastamonu, Çankırı ve Sinop’un yer aldığı bölge yüzde 0,7; Erzurum, Erzincan ve Bayburt’u kapsayan bölge yüzde 0,9 pay aldı. Zonguldak, Karabük ve Bartın’ın bulunduğu bölgenin payı yüzde 1,1 olarak kaydedildi.

Konut ve kirada İzmir, gıdada Şanlıurfa-Diyarbakır bölgesi ilk sırada

İBBS 2. Düzey sınıflamasına göre konut ve kira harcamalarının toplam tüketim içindeki payı İzmir’de yüzde 30,2 ile en yüksek seviyeye çıktı. Van, Muş, Bitlis ve Hakkari’yi kapsayan bölgede ise bu oran yüzde 19,6 ile en düşük düzeyde kaldı.

Ulaştırma harcamaları, Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu ve Yalova’yı kapsayan bölgede yüzde 25 ile en yüksek paya ulaştı. Şanlıurfa ve Diyarbakır’ın yer aldığı bölgede ulaştırmanın payı yüzde 12,9 olarak hesaplandı.

Gıda ve alkolsüz içecek harcamalarının toplam bütçedeki oranı Şanlıurfa ve Diyarbakır’ı kapsayan bölgede yüzde 29,6’ya yükseldi. İstanbul ise yüzde 14,2 ile bu harcama grubunun bütçedeki payının en düşük olduğu bölgeler arasında yer aldı.

Kaynaklar

• Forbes Türkiye