Küresel büyüme 2026’da 2,6’ya gerileyecek; Asya ana itici güç olarak öne çıkıyor

Kısaca

Küresel büyüme 2026’da yüzde 2,6’ya gerileyecek; 2025’te yüzde 2,9 olarak kaydedildi Gelişmekte olan ekonomilerde büyüme 4,7’den 4,0’e düşecek Asya yüzde 59’luk katkı ile büyümenin lokomotifi konumunda

Ana mesele

UNCTAD öngörüsüne göre 2026’da küresel büyüme 2025’e göre yavaşlayacak

Ne değişti?

Gelişmekte olan ekonomiler büyümeyi sürdürse de hızları düşüyor; Asya büyümeyi yönlendirmeye devam ediyor

Beni nasıl etkiler?

Okuyucular için küresel büyüme yavaşlaması, ticaret ve yatırım görünümünde belirsizlik yaratabilir

Ne oldu?

UNCTAD’ın 9 Ekim’de açıkladığı rapora göre 2025 büyümesi yüzde 2,9 iken 2026’da yüzde 2,6’ya yavaşlayacak.

Neden şimdi?

Enerji fiyatları ve teknolojik engeller ile ticaret akışlarındaki değişimler bu görünümleri etkiliyor.

Neden önemli?

Küresel gelişmeler Türkiye’nin ihracat ve yatırım görünümünü direkt etkileyebilir.

Kimler etkileniyor?

• İhracat odaklı şirketler
• Yatırımcılar
• Gelişmekte olan ekonomilerden ticaretle bağlı firmalar

Sektör ve piyasa etkisi

Ticaret hacmi büyümesiyle mal ve hizmet ticaretinde dalgalanmalar görülebilir

Riskler

• Tedarik zinciri kırılmaları
• Enerji fiyatlarındaki oynaklık
• Dünya ticaretinde talep zayıflaması

Takip edilmesi gerekenler

• Tedarik zinciri yeniden yapılandırmaları
• Asya talep dinamikleri
• Enerji fiyatlarındaki değişimler
• Türkiye’nin ihracat kalemlerindeki rekabet gücü

Haberin tamamı

<p>Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Kuruluşu (UNCTAD), küresel ekonomik büyümenin 2025'teki yüzde 2,9 seviyesinden 2026 yılında yüzde 2,6'ya gerileyeceğini öngördü. Gelişmekte olan ekonomilerde büyümenin yüzde 4,7'den yüzde 4'e yavaşlaması beklenirken, dünya ticaretinin yüzde 4 büyüyeceği tahmin edildi. Kuruluş, yapay zekânın küresel ticaretin temel itici güçlerinden biri haline geldiğini ancak ekonomik kazanımların sınırlı sayıda ülke ve şirkette yoğunlaştığını vurguladı.</p>

<h3>Küresel büyüme 0,3 puan yavaşlayacak</h3>

<p>UNCTAD'ın 9 Ekim'de Cenevre'de açıkladığı 2026 Ticaret ve Kalkınma Raporu'na göre, küresel ekonomide büyümenin bu yıl yüzde 2,6 seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor.</p>

<p>Bu oran, 2025'te kaydedilen yüzde 2,9'luk büyümeye kıyasla 0,3 puanlık yavaşlamaya işaret ediyor.</p>

<p>Gelişmekte olan ekonomilerde ise büyümenin geçen yılki yüzde 4,7 seviyesinden yüzde 4'e düşeceği öngörülüyor.</p>

<p>Raporda, gelişmekte olan ülkelerin teknolojik ve ticari engellerle karşı karşıya kaldığı, ekonomik büyüme ve gelir yakınsamasının dünyanın farklı bölgelerinde giderek ayrıştığı belirtildi.</p>

<h3>Dünya ticaretinin yüzde 4 büyümesi bekleniyor</h3>

<p>Küresel mal ve hizmet ticaretinin 2026 yılında sabit fiyatlarla yaklaşık yüzde 4 büyüyeceği tahmin edildi.</p>

<p>Dünya ticareti 2025 yılında 35 trilyon dolarla rekor seviyeye ulaşmıştı.</p>

<p>UNCTAD, 2026 yılında ticaret değerlerindeki yükselişte Orta Doğu kaynaklı enerji şokunun yol açtığı fiyat artışlarının önemli rol oynadığını belirtti.</p>

<p>Rapora göre, 2024'ten bu yana Çin ile ABD arasındaki ticaret yüzde 20'den fazla azalırken, Doğu Asya ülkeleri hem Çin hem de Kuzey Amerika ile ticaretlerini genişletti.</p>

<p>İhracat kontrolleri, yatırım denetimleri ve tedarik zinciri koşullarının stratejik sektörlere yeni şirketlerin girişini zorlaştırdığı vurgulandı.</p>

<h3>Asya küresel büyümenin yüzde 59'unu sağlayacak</h3>

<p>UNCTAD, Asya ekonomilerinin 2026 yılında küresel ekonomik büyümenin yüzde 59'unu oluşturacağını öngördü.</p>

<p>Raporda Hindistan'ın yüzde 7,3, Çin'in yüzde 4,5 ve Endonezya'nın yüzde 5,2 büyüyeceği tahmin edildi.</p>

<p>Bölgedeki diğer büyüme tahminleri ise Kırgızistan için yüzde 8,8, Özbekistan için yüzde 7,9, Vietnam için yüzde 7,8, Moğolistan için yüzde 7 ve Tacikistan için yüzde 6,6 olarak açıklandı.</p>

<p>UNCTAD, Asya ekonomilerinin büyük bölümünün dirençli bir görünüm sergilediğini ancak gelişmekte olan ülkelerin çoğunda gelişmiş ekonomilerle gelir farkını kapatma sürecinin 2010'lu yılların ortalarından bu yana durakladığını belirtti.</p>

<h3>Yapay zekâ küresel ticaretin önemli itici gücü oldu</h3>

<p>Raporda, özellikle Doğu Asya'nın yarı iletkenler ve ileri bilgi işlem teknolojilerinin üretimindeki hızlı büyümede merkezi rol oynadığı vurgulandı.</p>

<p>Yapay zekâyla bağlantılı ürünlerin mal ticaretindeki büyümenin başlıca itici gücü haline geldiği belirtildi.</p>

<p>Ancak UNCTAD, yapay zekâ ticaretindeki büyümenin kalkınma kazanımlarını otomatik olarak geniş toplum kesimlerine yaymadığı uyarısında bulundu.</p>

<p>Gelişmiş bir yapay zekâ sunucu sistemini inceleyen örnek çalışmada, izlenebilen katma değerin yüzde 68'inin vergi sonrası kârlardan oluştuğu, çalışanların aldığı payın ise yüzde 15'in altında kaldığı tespit edildi.</p>

<h3>Stratejik yatırımların büyük bölümü gelişmiş ülkelere gidiyor</h3>

<p>UNCTAD'ın 2020-2025 dönemine ilişkin verilerine göre, yarı iletkenler, enerji dönüşümü teknolojileri ve yapay zekâ altyapısı gibi yüksek katma değerli stratejik sektörlerde açıklanan yeni yatırım projelerinin değerinin yaklaşık yüzde 70'i gelişmiş ekonomilerde yoğunlaştı.</p>

<p>Yarı iletken değer zincirindeki yeni yatırımların yüzde 79'u gelişmiş ekonomilere, yüzde 21'i gelişmekte olan ülkelere yöneldi.</p>

<p>Yapay zekâ, altyapısı ve bağlantılı teknolojilerde gelişmiş ekonomilerin payı yüzde 64, gelişmekte olan ekonomilerin payı yüzde 36 oldu.</p>

<p>Kritik mineraller ve stratejik malzemeler ise gelişmekte olan ülkelerin daha fazla yatırım çektiği alan olarak öne çıktı. Bu kategoride yeni doğrudan yabancı yatırımların yaklaşık yüzde 60'ı gelişmekte olan ekonomilere yöneldi.</p>

<p>Raporda, Afrika'nın dünya kobaltının büyük bölümünü üretmesine rağmen yeşil tedarik zincirlerinde oluşan değerin yüzde 1'inden azını elinde tuttuğu belirtildi.</p>

<h3>Enerji şoku gelişmekte olan ekonomileri baskılıyor</h3>

<p>UNCTAD, Orta Doğu'daki çatışmaların ardından Brent petrol fiyatlarının varil başına 70 dolardan 110 doların üzerine çıktığını hatırlattı.</p>

<p>Yükselen enerji maliyetlerinin özellikle enerji ithalatına bağımlı gelişmekte olan ülkeleri ve düşük gelirli haneleri olumsuz etkilediği bildirildi.</p>

<p>Enerji maliyetlerindeki yükselişin artan borçlanma maliyetleriyle birleştiği, sermaye akımlarındaki oynaklığın ise çatışmaların başlamasından bu yana iki katına çıktığı belirtildi.</p>

<p>Raporda ayrıca yapay zekâ sektöründeki büyümenin finansal piyasaların az sayıda şirkete bağımlılığını artırarak finansal istikrar açısından yeni riskler oluşturduğu ifade edildi.</p>

<h3>Kalkınma yardımları üçüncü yılda da azalacak</h3>

<p>UNCTAD, resmi kalkınma yardımlarının 2026 yılında yaklaşık yüzde 7 gerileyeceğini öngördü.</p>

<p>Böylece kalkınma yardımlarında üst üste üçüncü yıllık düşüşün gerçekleşmesi bekleniyor.</p>

<p>Özellikle en az gelişmiş ülkeler ve küçük ada devletleri için önemli finansman kaynağı olan bu yardımların, bağışçı ülkelerin gayrisafi millî gelirlerinin yüzde 0,23'üne kadar gerileyebileceği belirtildi.</p>

<p>Bu oran, uluslararası alanda belirlenen yüzde 0,7'lik hedefin oldukça altında bulunuyor.</p>

<h3>Yenilenebilir enerji yatırımlarının önemi artıyor</h3>

<p>UNCTAD, enerji fiyatlarındaki yükselişin ülkelerin enerji kaynaklarını çeşitlendirmesini daha önemli hale getirdiğini belirtti.</p>

<p>Rapora göre 2024'ten bu yana yeni yenilenebilir enerji yatırımları, vakaların yüzde 90'ından fazlasında yeni kurulan en ucuz fosil yakıt alternatifinden daha düşük maliyetli oldu.</p>

Haberin tamamı için kaynak bağlantısını ziyaret edin.

Kaynaklar

• Foreks