Piyasalar Üç Taraftan Baskı Altında: Dolar, Faiz ve Petrol Baskısı Küresel Riskleri Artırıyor

Kısaca

Piyasalar üç tarftan baskıya maruz kaldı: Dolar, faiz ve petrol baskısı zayıflamayan bir baskıya dönüştü Neden şimdi? ABD faizlerinin uzun süreli yükselişi ve petrol fiyatlarının yüksek seyrini sürdürmesi Sonuç ne olur? Küresel piyasalarda riskten kaçınma eğilimi güçlenir ve yatırım kararları yeniden şekillenir

Ana mesele

ABD tahvil faizlerindeki yükseliş ve doların güçlenmesi ile petrol fiyatlarının baskısı, küresel piyasalarda risklerin senkronize artmasına yol açıyor

Ne değişti?

ABD tahvil faizleri yükselmeye devam ederken dolar güçleniyor ve petrol fiyatları 102 doların üzerinde seyrediyor; Fransa- Almanya arasındaki fark da genişledi

Beni nasıl etkiler?

Piyasalar ve yatırımcılar için risk iştahı azalabilir; uzun vadeli borçlanma maliyetleri yükseliyor

Ne oldu?

ABD 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,34’e çıkmış ve 2002’den beri en yüksek seviyeyi test etmişti; daha sonra Asya’da dengelenme görüldü

Neden şimdi?

Yüksek petrol fiyatları ve enflasyon endişeleri, kamu borçlanmasına ilişkin kaygıları artırıyor

Neden önemli?

Küresel borçlanma maliyetlerini yükselterek yatırım ve tüketim üzerinde baskı oluşturabilir

Kimler etkileniyor?

• Yatırımcılar
• İthalatçı ülkeler
• Hazine- tahvil yatırımcıları
• Enerji fiyatlarına bağlı sektörler

Sektör ve piyasa etkisi

Tahvil ve döviz piyasalarında volatilite artarken enerji maliyetleri de baskı altında

Riskler

• Gelecek dönemde likidite sorunları
• Yukarı yönlü faiz baskısı nedeniyle borçlanma maliyetlerinin kalıcı artması
• Enerji maliyetlerinin enflasyon üzerinde baskıyı sürdürmesi

Takip edilmesi gerekenler

• ABD faiz kararları
• Petrol fiyatlarındaki yönelim
• Dolar/Euro kuru gelişmeleri
• Avrupa borç-yapısal riskler

Haberin tamamı

Küresel piyasalarda haftanın son işlem gününde üç ayrı risk aynı anda fiyatlamayı zorluyor. ABD tahvil faizleri çok yıllık zirveleri test ederken dolar güçleniyor, petrol ise 100 doların üzerinde kalıyor. Baskı cuma sabahı Asya borsalarına da satış olarak yansıdı.ABD tahvil faizi 24 yılın zirvesini gördüPiyasaların merkezindeki en güçlü hareket yeniden ABD tahvil cephesinde yaşandı.ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,34’e çıkarak 2002’den bu yana görülen en yüksek seviyeyi test etti.

Faiz daha sonra geri çekilerek Asya işlemlerinde yüzde 5,25 çevresinde dengelendi.Uzun vadeli tahvil faizlerindeki yükseliş yalnız günlük bir hareketle sınırlı kalmıyor.

ABD 10 yıllık faizi son çeyrekte 32 yılın en sert yükselişlerinden birini kaydetti.Yüksek petrol fiyatlarının enflasyonu canlı tutabileceği endişesi ile kamu borçlanmasına ilişkin kaygılar, yatırımcıların uzun vadeli tahviller için daha yüksek getiri talep etmesine yol açıyor.Avrupa’da Fransa riski büyüyorTahvil baskısının ikinci merkezi Avrupa oldu.

Fransa ile Almanya’nın 10 yıllık devlet tahvilleri arasındaki faiz farkı 140 baz puanın üzerine çıkarak 2012’deki Euro Bölgesi borç krizinden bu yana görülen en yüksek seviyeye ulaştı.Fransa’nın yüksek bütçe açığı ve artan borç yükü, ülkenin borçlanma maliyetlerini yukarı taşırken Avrupa piyasalarında da risk algısını bozuyor.Bu hareket yalnız tahvil piyasasında kalmadı.

Euro dolar karşısında 1,1215 seviyesine kadar gerileyerek Mayıs 2025’ten bu yana en düşük seviyesini gördü.Dolar 17 ayın zirvesine çıktıYüksek ABD tahvil faizleri doların küresel piyasalardaki gücünü artırıyor.

Euro karşısında yaklaşık 17 ayın en yüksek seviyesine çıkan dolar, özellikle enerji ithalatçısı ülkeler açısından ikinci bir maliyet baskısı oluşturuyor.Petrolün dolar üzerinden fiyatlanması nedeniyle aynı anda hem ham petrol fiyatının hem doların yükselmesi, ithalatçı ekonomiler için enerji maliyetini iki kanaldan artırabiliyor.Bu tablo gelişmekte olan ülke para birimleri ve dış finansmana bağımlı piyasalar açısından da yakından izleniyor.Petrol 102 doların üzerindeÜçüncü baskı enerji cephesinden geliyor.

Brent petrolün varil fiyatı cuma sabahı 102 doların üzerinde kalırken ABD tipi ham petrol yaklaşık 93 dolar seviyesinde işlem görüyor.Orta Doğu’daki askeri hareketlilik, küresel enerji arzına ilişkin endişeler ve Çin’in petrol ürünü ihracatını durdurması son günlerde fiyatları yukarı taşıyan başlıca unsurlar arasında yer alıyor.Petrolün 100 doların üzerinde kalıcı hale gelmesi, merkez bankalarının enflasyonla mücadelesini zorlaştırabilecek en önemli risklerden biri olarak görülüyor.Asya borsalarına satış geldiTahvil, dolar ve petrol cephesindeki baskı haftanın son işlem gününde Asya piyasalarına da yansıdı.MSCI Asya-Pasifik endeksi Japonya hariç yüzde 0,5 gerilerken endeks haftalık bazda yaklaşık yüzde 1,7 kayba yöneldi.Japonya’da Nikkei Endeksi de sabah işlemlerinde yüzde 0,7 düştü.

Çin ana kara piyasaları ise resmi tatil nedeniyle kapalı bulunuyor.Wall Street bir önceki seansı sınırlı yükselişlerle tamamlamış olsa da tahvil piyasasındaki sert hareket, hisse senetlerinde kırılganlığın devam ettiğini gösteriyor.ABD vadelileri artıda, Avrupa temkinliABD endeks vadeli kontratları tarım dışı istihdam verisi öncesinde sınırlı yükselişe işaret ediyor.

Son işlemlerde S&P 500 vadeli endeksi yaklaşık yüzde 0,2, Dow Jones vadeli endeksi yüzde 0,2 ve Nasdaq 100 vadeli endeksi yüzde 0,4 yükseldi.Avrupa tarafında ise görünüm daha zayıf. Euro Stoxx 50 vadeli kontratları erken işlemlerde yaklaşık yüzde 0,2 gerilerken DAX vadeli endeksi yüzde 0,1 civarında ekside seyrediyor.

CAC 40 ve FTSE 100 vadeli kontratlarında da yön yataya yakın ancak hafif negatif.Vadeli piyasalardaki ayrışma, ABD’de tahvil faizlerinin zirveden bir miktar geri çekilmesinin hisse senetlerine sınırlı destek verdiğini; Avrupa’da ise yüksek faizler, Fransa’nın borçlanma maliyetleri ve enerji fiyatlarının risk iştahını baskılamaya devam ettiğini gösteriyor.

ABD’de günün yönünü belirleyecek ana katalizör ise açıklanacak istihdam verisi olacak.Bugünün ana riski ABD istihdam verisiPiyasaların önündeki bir sonraki kritik gelişme ABD’den gelecek istihdam verisi.Güçlü bir istihdam rakamı, ekonominin yüksek faizlere rağmen dirençli kaldığı algısını güçlendirerek tahvil faizlerinde yeniden yükseliş ve dolarda yeni değer kazancı yaratabilir.Beklentilerin altında kalacak bir veri ise faiz artışı baskısını azaltarak tahvil piyasasında rahatlama sağlayabilir.Bu nedenle cuma günü açıklanacak istihdam rakamı yalnız ABD borsaları açısından değil; dolar, altın, petrol ve gelişmekte olan ülke piyasaları açısından da haftanın son büyük fiyatlama başlığı olacak.Türkiye için üç ayrı kanalTürkiye açısından küresel tablonun üç ayrı etkisi bulunuyor.Yüksek petrol enerji ithalat maliyetini artırabilirken güçlü dolar dış finansman koşullarını sıkılaştırabilir.

ABD tahvil faizlerindeki yükseliş ise küresel sermayenin daha yüksek getirili güvenli varlıklara yönelmesine neden olarak gelişmekte olan piyasalar üzerindeki baskıyı artırabilir.Bu nedenle petrol, dolar ve ABD tahvil faizinin aynı anda yüksek kalması; Borsa İstanbul, döviz piyasası ve altın fiyatlamaları açısından dışarıdan gelen riskin gücünü artırıyor.

Kaynaklar

• Dünya