Türkiye’nin LPG maliyetine dışarıdan baskı: Referans fiyat yüzde 23 arttı

Kısaca

Sonatrach ekim için propan 110 USD/ton artışla 670 USD/ton, bütan 140 USD/ton artışla 750 USD/ton oldu; referans fiyat yüzde 23 arttı. Küresel petrol fiyatlarının yükselmesi ve talebin güçlenmesi arka planı oluşturan nedenler olarak öne çıktı. Türkiye’nin LPG ithalata bağımlı yapısı nedeniyle maliyet baskısı artabilir; taraflar yeni sözleşmeler için izleyecek noktalar ile politika etkilerini dikkatle izlemeli.

Ana mesele

Sonatrach’ın ekim için fiyat artışı Türkiye’nin LPG maliyetlerini güçlendirecek kritik bir etkiye sahip.

Ne değişti?

Ekim fiyatları üst üste üçüncü ay artıyor; referans fiyat yüzde 23 yükseldi.

Beni nasıl etkiler?

Okuyucuların LPG maliyetindeki artış nedeniyle tüketici giderleri baskı altında kalabilir.

Ne oldu?

Propaan 560→670 USD/ton, bütan 610→750 USD/ton artış gösterdi; toplam artışlar sırasıyla yaklaşık yüzde 19,6 ve yüzde 23 olarak ifade edildi.

Neden şimdi?

Fiyat artışlarının üçüncü ay tekrarlaması ve küresel talep güçlenmesi bu hareketi tetikledi.

Neden önemli?

Türkiye için ithalat maliyetleri yükselirken iç piyasa fiyatları baskılanabilir; tüketici maliyetleri etkilenir.

Kimler etkileniyor?

• Türkiye LPG ithalatçılarında maliyet artışı
• tüketiciler (otogaz ve tüplü gaz kullanıcıları)
• LPG sözleşmelerini yöneten taraflar (tedarikçiler, dağıtım şirketleri)

Sektör ve piyasa etkisi

Referans fiyatlar değişiyor; Akdeniz ve Karadeniz havzasındaki sözleşmeler bu değişimden etkilenebilir.

Riskler

• Maliyet baskısının sürmesi
• Sözleşmelerin yeniden fiyatlanmasıyla uzun vadeli maliyet artışları
• piyasa fiyatlarındaki dalgalanmanın tüketici talebini kısmaya etkisi

Takip edilmesi gerekenler

• Türkiye’nin yeni LPG ithalat sözleşmeleri için maliyet tabanının nasıl değişeceğini
• Fiyat artışlarının otogaz ve tüplü gaz fiyatlarına yansıması
• Uluslararası LPG piyasasındaki talep/arz dengesi ve petrol fiyatlarının hareketi

Haberin tamamı

Türkiye’nin LPG ithalat maliyetini doğrudan ilgilendiren önemli bir fiyat değişikliği yaşandı. Cezayir’in kamu enerji şirketi Sonatrach, ekim ayı için propan ve bütan satış fiyatlarını sert biçimde yükseltti.Yeni fiyatlar özellikle Türkiye açısından önem taşıyor.

Sonatrach’ın belirlediği resmi satış fiyatları Akdeniz ve Karadeniz LPG piyasalarında referans olarak kullanılırken Türkiye de bu fiyatlama bölgesinin içinde yer alıyor.Sonatrach LPG fiyatını yüzde 23'e kadar artırdıSonatrach, ekim ayı için propanın resmi satış fiyatını ton başına 110 dolar artırdı. Böylece propanın ton fiyatı eylüldeki 560 dolardan 670 dolara yükseldi. Artış oranı yaklaşık yüzde 19,6 oldu. Bütanda ise daha yüksek bir artış gerçekleşti.

Eylülde 610 dolar olan ton fiyatı 140 dolarlık yükselişle 750 dolara çıktı. Bütandaki aylık artış yüzde 23'e ulaştı.Sonatrach’ın fiyat artışında küresel petrol fiyatlarının yükselmesi ve uluslararası LPG piyasasında güçlenen talep etkili oldu. Ekim fiyatları aynı zamanda Sonatrach’ın LPG fiyatlarını üst üste üçüncü ay artırdığı bir döneme işaret ediyor.Türkiye için neden kritik?Sonatrach’ın fiyatları yalnız Cezayir’den yapılan fiziksel LPG alımlarını ilgilendiren bir gösterge değil.

Şirketin resmi satış fiyatları Akdeniz ve Karadeniz havzasındaki LPG sözleşmelerinde referans olarak izleniyor. Türkiye de bu fiyatlama bölgesinde yer alıyor.Bu nedenle propan ve bütandaki sert yükseliş, Türkiye’ye yönelik yeni LPG alımlarında ve ithalat sözleşmelerinde maliyet baskısını artırabilecek bir gelişme olarak öne çıkıyor.

LPG Türkiye’de başta otogaz olmak üzere tüplü gaz ve dökme LPG piyasasında yaygın biçimde kullanılıyor.EPDK’nin yayımladığı son aylık sektör verileri de Türkiye piyasasının ithal LPG’ye olan ihtiyacını gösteriyor.Cezayir Türkiye'nin en büyük LPG tedarikçisiEPDK’nin temmuz ayına ilişkin son yayımlanmış LPG piyasası sektör raporuna göre Türkiye, bir ayda 302 bin 830 ton LPG ithal etti.

İthalat geçen yılın aynı ayına göre yüzde 4,56 azalmasına rağmen toplam tüketimin önemli bölümünü karşılamaya devam etti.Temmuz ayında Türkiye’nin en fazla LPG ithal ettiği ülke Cezayir oldu. Cezayir’i ABD, Rusya, Suudi Arabistan, Kazakistan ve Yunanistan izledi. Türkiye’de aynı ay toplam LPG satışı 354 bin 222 ton olarak gerçekleşti.Bunun 292 bin 426 tonunu otogaz oluşturdu.

Böylece otogazın toplam LPG satışları içindeki payı yüzde 82,55'e ulaştı.Tüplü LPG satışları 51 bin 920 ton, dökme LPG satışları ise 9 bin 876 ton seviyesinde gerçekleşti.Bu tablo, Sonatrach fiyatlarının Türkiye açısından neden yakından izlendiğini de ortaya koyuyor.

Cezayir Türkiye’nin en büyük LPG tedarikçisi konumundayken, Cezayir kaynaklı referans fiyat aynı zamanda bölgesel sözleşmelerin fiyatlamasında kullanılıyor.Saudi Aramco da fiyatları yükselttiLPG piyasasındaki yükseliş yalnız Sonatrach ile sınırlı kalmadı.Saudi Aramco da ekim ayında resmi LPG satış fiyatlarını artırdı. Aramco, propanın ton fiyatını 55 dolar artırarak 680 dolara çıkardı. Bütan fiyatı ise 70 dolarlık artışla 730 dolara yükseldi.

Buna göre Aramco’nun ekim fiyat artışları propanda yaklaşık yüzde 8,8, bütanda ise yüzde 10,6 oldu.Saudi Aramco fiyatları ağırlıklı olarak Orta Doğu’dan Asya-Pasifik bölgesine yapılan LPG ticaretinde referans kabul ediliyor.Sonatrach’taki artışın daha yüksek olması dikkat çekti.

Ekim ayında Sonatrach’ın bütan fiyatı Aramco’nun fiyatının da üzerine çıkarak ton başına 750 dolara ulaştı.Yüzde 23 artış pompaya aynı oranda yansımazSonatrach’ın referans fiyatlarındaki yüzde 20–23 arasındaki artış, Türkiye’de otogaz veya tüpgaz fiyatlarının otomatik olarak aynı oranda yükseleceği anlamına gelmiyor. Türkiye’de LPG perakende fiyatları serbest piyasa koşullarında oluşuyor.

Dağıtıcı ve bayi fiyatlaması ile piyasa koşulları nihai satış fiyatını belirleyen unsurlar arasında bulunuyor.Sonatrach fiyatındaki yükselişin doğrudan etkilediği alan, ithal LPG’nin uluslararası tedarik maliyeti ve yeni sözleşmeler için kullanılan referans fiyat seviyesi.

Bu nedenle ekim ayındaki sert yükseliş, Türkiye’de LPG piyasası açısından yeni bir dış maliyet baskısı oluşturuyor ancak bunun pompa veya tüpgaz fiyatına ne ölçüde yansıyacağı iç piyasa fiyatlamasıyla birlikte şekillenecek.Önümüzdeki dönemde Sonatrach fiyatlarının seyri kadar petrol fiyatları ve uluslararası LPG talebi de Türkiye’deki maliyet görünümü açısından yakından izlenecek.

Kaynaklar

• Dünya