Yenilenen teşvik sistemiyle yatırımlar 1,2 trilyon liraya ulaştı; bölgesel dağılım hedeflenen etkiyi karşılayamadı

Kısaca

1,2 trilyon liralık yatırım kayda geçti; yatırım artışı var Bölgesel dağılım az gelişmiş bölgelere sınırlı kaldı (%13,5 olarak METİN’DE belirtiliyor) Gelecek dönemde bölgesel hedeflerin güçlendirilmesi gerekmektedir

Ana mesele

Yenilenen teşvik sistemiyle toplam yatırım 1,2 trilyon liralık olarak kayda geçti.

Ne değişti?

Yatırım tutarı önceki döneme göre artış gösterdi; bölgesel dağılım hedeflenen etkiye ulaşamadı.

Beni nasıl etkiler?

Okuyucuya, yatırım artışının bölgesel gelişmişlik farkını azaltma hedefinin gerisinde kaldığı mesajını verir.

Ne oldu?

Geçen yıl mayıs sonrası teşvikler yeniden yapılandırıldı; toplam yatırım 1,2 trilyon lira olarak kaydedildi.

Neden şimdi?

Ekonomide enflasyon düşük düzeyde kaldığı için yatırım hareketliliğinin sürmesiyle birlikte teşviklerin etkisi kritik olurken, dağılım istenen biçimde gerçekleşmedi.

Neden önemli?

Yatırım artışı istihdam ve teknoloji açığını kapatma hedeflerini karşılayamadığı için bölgesel kalkınma farkları sürüyor.

Kimler etkileniyor?

• İş dünyası ve yatırımcılar
• bölgesel kalkınma politikalarına bağlı iller

Sektör ve piyasa etkisi

Bölgeler arası yatırım paylaşımı ve istihdamda farklılıklar görülebilir

Riskler

• Bölgesel teşviklerin hedeflenen etkiyi sağlamaması
• İstihdam hedeflerinin gerilemesi
• Kamu harcamalarının yatırım getirisiyle desteklenememesi

Takip edilmesi gerekenler

• Bölgesel teşviklere yönelik yeni tedbirler
• İstihdam ve dış ticaret dengelerinin gelişimi
• İç talep ve yatırım güveninin seyri

Haberin tamamı

<p><strong>HÜSEYİN GÖKÇE/ANKARA</strong></p>

<p>Yatırım eğilimindeki artış hızı enflasyonun çok altında kaldı. Teşvik sisteminin yenilendiği geçen yıl Haziran ayından bu yana toplam 1.2 trilyon liralık yatırım yapıldı. Ancak toplam yatırımın sadece yüzde 13.5’i az gelişmiş V ve VI’ncı bölgelerdeki illere yapıldı. Yatırımların artırılması suretiyle işsizliğin azaltılması yanı sıra bölgeler arasındaki gelişmişlik farkının giderilmesi ve Türkiye’nin teknoloji alanında verdiği dış ticaret açığının kapatılmasını öngören teşvik sistemi kapsamında yapılan yatırımlar, bu amaçları karşılayamadı.</p>

<h2>Üç ana temel üzerine kuruldu</h2>

<p>Geçen yıl Mayıs ayından itibaren teşvik sistemi değiştirilirken, yeni sistem; Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi, Sektörel Teşvik Sistemi ve Bölgesel Teşvikler olmak üzere üç ana temel üzerine kuruldu. Ancak yeni sistemde de yatırım projelerinin tutarı beklenen seviyeyi yakalayamadı. EKONOMİ’nin hesaplamalarına göre, geçen yıl Ocak-Temmuz döneminde 4 bin 378 belge karşılığında 441 milyar liralık yatırım öngörülürken, bu yıl aynı dönemde öngörülen yatırım tutarı sadece yüzde 18.3 arttı ve 522 milyar liraya yükseldi. Buna karşılık teşvik belgesine bağlanan yatırım sayısı yüzde 33.2 azalarak 2 bin 890’a geriledi. Teşvikli yatırımlar kapsamında öngörülen istihdam ise yüzde 13.3 azalarak 75 bin 447’ye geriledi.</p>

<p><img style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" src="/storage/uploads/0/0/0/6ab5f47e1fdca-1790309502.png" alt="" width="544" height="246" />Geçen yıl yenilenen teşvik sisteminde ilk kez Haziran ayında teşvik belgesi düzenlendi. Yeni dönemin ilk ayında teşvik belgesi sayısı sınırlı kaldı, sadece 1 milyar 593 milyon liralık yatırım öngören 27 belge verilirken, Temmuz’da 78.3 milyar liralık yatırım öngören 435 belge düzenlendi.</p>

<h2>En çok yatırımın adresi değişmedi </h2>

<p>Yeni teşvik sistemi kapsamında 1 yılda toplam 1 trilyon 205 milyar liralık yatırım öngören 5 bin 651 teşvik belgesi düzenlendi. Bu belgeler kapsamında toplam 135 bin 503 kişilik istihdam öngörülüyor. Ancak yeni teşvik sisteminde her zaman olduğu gibi en çok yatırım yine en gelişmiş illerin bulunduğu I ve II’nci bölgelere geldi. Yatırımların yüzde 38.4’üne karşılık gelen 462 milyar lirası I’inci bölgeye, yüzde 19.4’üne karşılık gelen 234.3 milyar lirası II’nci bölgeye yapıldı. 3’üncü bölgenin yatırımları 145.7 milyar lira ile yüzde 12.1’ini oluşturdu.</p>

Kaynaklar

• Ekonomi Gazetesi